Miłość nie potrzebuje małżeńskiej obrączki - przekonują ci, którzy zamieszkali razem bez papierka. Wolny związek to tylko zabawa w dom - twierdzą zwolennicy małżeństwa.
Jeszcze kilkanaście lat temu było jasne, że jeśli dwoje ludzi się kocha i chce zamieszkać razem, to bierze ślub. W ostatnich latach sformalizowanie związku nie jest już tak oczywiste. Coraz więcej par decyduje się na wspólne życie bez zbędnych formalności. Czy małżeństwo to przeżytek? Czy ślub przestał mieć znaczenie, a może życie bez papierka to tylko moda Czy za takim wyborem stoi coś więcej niż wygoda i chęć zachowania niezależności? Na pewno nie bez znaczenia jest rewolucja obyczajowa ostatnich lat ? z sondażu TNS OBOP wynika, że aż 59 proc. Polaków zgadza się na życie bez ślubu. Ale najważniejsze są zmiany w życiu rodziny - my, kobiety, przestałyśmy poświęcać się mężowi i dzieciom, stałyśmy się bardziej niezależne. Pragniemy więc, by mężczyzna był z nami z miłości, a nie z poczucia obowiązku.
Ryzyko czy stabilizacja
Zwykle uważa się, że życie w związku niesformalizowanym przepisami jest wygodne i korzystne tylko dla mężczyzn. Zawarcie małżeństwa ma dawać kobietom poczucie bezpieczeństwa i stabilizacji. Ale tak jest tylko w teorii. Życie pokazuje, że ślub wcale nie gwarantuje miłości do grobowej deski i bycia ze sobą na dobre i na złe. Okazuje się też, że można żyć szczęśliwie bez ślubnej obrączki przez wiele lat. Najlepszy przykład to Kora i Kamil Sipowicz. Od ponad 30 lat są razem i żadne z nich nie czuje ani prawnej, ani religijnej, ani uczuciowej potrzeby, by to zalegalizować.
Zdrady, rozwody, separacje i pełne gabinety terapeutów rodzinnych świadczą o tym, że instytucja małżeństwa przeżywa kryzys. Często jest dla partnerów prawdziwą szkołą przetrwania. Zwłaszcza kiedy młodzi ludzie pobierają się tylko ze względu na rodziców albo dlatego, że dziecko jest już w drodze. Takie małżeństwa często nie wytrzymują próby czasu. Czy jednak przyczyną kryzysu jest tu fakt zalegalizowania związku? Może raczej niedojrzałość partnerów, którzy niewiele wiedzieli o życiu we dwoje.
Jednym z najważniejszych argumentów przeciwników małżeństwa jest to, że zabija ono uczucia, oznacza początek rutyny. Bo skoro za związkiem stoi dokument potwierdzony powagą Kościoła czy urzędu, to nie trzeba się już starać, zabiegać o siebie, dbać o własną atrakcyjność. Natomiast życie bez ślubu nie daje żadnych obietnic i gwarancji, a więc wymaga od partnerów, aby pielęgnowali swoje uczucia każdego dnia.
Zamieszkać na próbę
Decyzja o małżeństwie jest jedną z najważniejszych w życiu. Powinna więc być dobrze przemyślana, podjęta świadomie, bez pośpiechu i presji. Nie wystarczy kochać i być kochanym, by zdecydować się na małżeństwo, trzeba jeszcze dobrze poznać partnera, jego wady, poglądy, zainteresowania i oczekiwania związane ze związkiem. I właśnie temu często służy wspólne zamieszkanie. To test, na czym polega życie we dwoje. Pozwala się dotrzeć, poznać. Sprawdzić, czy nie irytują nas nawyki partnera, podjąć decyzję, czy naprawdę chcemy być razem. W dużych miastach wspólne mieszkanie bez ślubu nikogo nie gorszy, więc młodzi ludzie testują się przez rok, dwa i dłużej.
Konkubinat w Polsce to najczęściej forma przejściowa przed zalegalizowaniem związku. Zwykle pary żyjące na kocią łapę zaczynają myśleć o ślubie, gdy pojawia się myśl o dziecku lub gdy kobieta zachodzi w ciążę. Wciąż bowiem panuje u nas silne przekonanie, że prawidłowy rozwój dziecka wymaga życia w tzw. normalnej rodzinie a potomkowie pary bez ślubu napotkają w swym życiu wiele przeszkód (wobec prawa są oni dziećmi nieślubnymi).
Pułapki wolnego związku
Niektórzy jednak i w takiej sytuacji nie decydują się na zalegalizowanie swego związku. Anna i Piotr, trzydziestolatkowie z Lublina, żyją bez ślubu, pomimo że mają dwoje dzieci. - Kochamy się, mieszkamy razem, nasza rodzina jest podobna do innych - mówi Ania. - Wspólnie wychowujemy dzieci, na pewno nie cierpią z tego powodu, że nie przypieczętowaliśmy naszych uczuć dokumentem w USC. Piotrek potwierdził ojcostwo, dzieci noszą jego nazwisko. A że ja mam inne? Wiele mężatek też zostaje przy panieńskim nazwisku. Wybraliśmy takie życie, bo oboje mamy niechęć do formalności i biurokracji. To, że postanowiliśmy być razem, jest wynikiem łączącego nas uczucia.
Miłość nie potrzebuje pieczątki - to fakt, ale małżeństwo zabezpiecza interesy rodziny. Konkubinat nazywany jest związkiem z ograniczoną odpowiedzialnością, bo osoby w nim pozostające wobec prawa są stanu wolnego. Mogą samodzielnie decydować o swoim życiu, każde z partnerów ma odrębny majątek, w każdej chwili można się rozstać bez formalności.
Dlatego, decydując się na życie w wolnym związku, warto zabezpieczyć swoje prawa, aby uniknąć przykrych niespodzianek i nieporozumień:
- Sporządźcie notarialnie pełnomocnictwa wzajemne dotyczące np. nabywania nieruchomości, odbioru korespondencji. To bardzo ułatwi życie, gdyż w przeciwnym razie na poczcie czy w urzędzie nie będziecie mogli niczego za siebie załatwić.
- Pilnujcie, byście mieli jednakowy udział w pomnażaniu waszego majątku i codziennych wydatkach na dom i jedzenie. Starajcie się po równo spłacać rachunki (czynsz, prąd).
- Gromadźcie rachunki za rzeczy zakupione, wtedy np. w momencie rozstania nie będzie wątpliwości, kto jest ich właścicielem.
- Jeśli zawarcie małżeństwa nigdy nie wchodzi w grę, a myślicie o sobie jako o rodzinie niech każde z was sporządzi testament, najlepiej u notariusza. Tylko wtedy możecie po sobie dziedziczyć.
Trzeba dbać o tę miłość
Wciąż nikt jeszcze nie wymyślił recepty na szczęście we dwoje. Może być nią zarówno małżeństwo, jak i wolny związek. Więź między partnerami cementuje miłość, a ona nie daje się zamknąć w ramki. Najważniejsze jest, aby to, jaką formę przybierze związek, zaakceptowały obie strony. Wspólne życie wymaga odpowiedzialności i dojrzałości od obojga partnerów. A to, czy noszą oni obrączki, czy nie - ma drugorzędne znaczenie.
Marta Radzik-Maj
onet.pl